Pop / Rock Dance Hiphop Jazz Wereld Klassiek Hedendaags Podia Festivals Genreboom

HENRI VIOTTA

Overzicht | Biografie | Discografie | Foto's | Audio/Video

bron: website Het Geheugen van Nederland

Periode

16-07-1848 - 17-02-1933

Genre

componist, dirigent, klassiek

Henri Viotta

De dirigent, componist, cellist, pianist èn advocaat Henri Viotta is een pionier voor de nieuwe muziek. Hij wil dan ook werken van Wagner, Richard Strauss, Berlioz en Weber dirigeren. Degene die echter de scepter zwaait over het Amsterdamse muziekleven in de 19e eeuw is de componist Johannes Verhulst, leerling van ...
Volledige biografie...

Instrumenten

componist, dirigent

Genoemd in de biografie van

1891   Rosa Spier
1904   Residentie Orkest
1917   Peter van Anrooy

Biografie Henri Viotta

De dirigent, componist, cellist, pianist èn advocaat Henri Viotta is een pionier voor de nieuwe muziek. Hij wil dan ook werken van Wagner, Richard Strauss, Berlioz en Weber dirigeren. Degene die echter de scepter zwaait over het Amsterdamse muziekleven in de 19e eeuw is de componist Johannes Verhulst, leerling van Felix Mendelssohn en vriend van Robert Schumann. Verhulst waakt er op allerlei manieren voor dat de moderne muziek geen kans krijgt. Daarom richt Viotta de Wagner-Vereeniging op met als doelstelling 'de waardige uitvoering van Richard Wagner's dramatisch-muzikale werken'. Viotta's dirigentschap van deze vereniging betekent niet alleen voor het werk van zijn idool een doorbraak, maar ook voor zichzelf: in 1904 wordt hij benoemd tot eerste dirigent van het mede op zijn initiatief in datzelfde jaar opgerichte Residentie Orkest.

1848

Henricus Anastasius (Henri) Viotta wordt op 16 juli 1848 te Amsterdam geboren. Zijn moeder is een uitstekend pianiste. Zijn vader Johannes Josephus Viotta, zoon van een Italiaans koopman, is behalve medicus een bekwaam pianist, organist, zanger en componist van voornamelijk vocale muziek. Het eerste muziekonderwijs krijgt hij dan ook van zijn vader. Daarnaast volgt hij lessen aan de muziekschool van Wilhelmus Smits, directeur der volks- en burger-zangscholen van de Maatschappij. Als tienjarige hoort hij een van de eerste uitvoeringen van de opera Tannhäuser van Richard Wagner die diepe indruk op hem maakt.

1859

Na de dood van zijn vader begint Viotta zich op autodidactische wijze in de muziektheorie te verdiepen.

1861

Henri Viotta volgt compositielessen bij de componist Richard Hol. Ook krijgt hij celloles en gaat zo snel vooruit dat hij als dertienjarige al in het orkest van de Maatschappij Caecilia mag meespelen.

Richard Hol

1864

Dankzij vermogende vrienden van zijn vader is Henri Viotta in de gelegenheid aan het conservatorium in Keulen te gaan studeren. Hij krijgt compositielessen van de Duitse componist Ferdinand Hiller. Daarnaast studeert hij cello en piano.

1865 - 1875

Na het behalen van het examen, voor compositie en cello een eerste graad en voor piano een tweede graad, besluit Viotta op zoek te gaan naar een andere docent compositie en keert terug naar Amsterdam. Hij wordt muziekdocent, geeft celloles, treedt enkele keren op als solist, maar besluit in 1871 om zich in te schrijven als student rechtsgeleerdheid aan de Rijksuniversiteit Leiden. Tijdens zijn studie dirigeert hij zijn Mis en componeert hij de feestmars voor het lustrum van de universiteit Leiden.

1876

In 1876 bezoekt Henri Viotta de eerste Bühnenfestspiele in Bayreuth. Daar ziet hij de eerste complete opvoering van Der Ring des Nibelungen van Wagner. Zijn opstel over de componist Wagner wordt gepubliceerd in het culturele en literaire tijdschrift De Gids.

1877

Student Viotta promoveert op zijn proefschrift Het auteursrecht van de componist. Hij componeert het muziekdrama De zeven raven waarvan alleen het voorspel en een Hochzeitsmars bewaard zijn gebleven.

1878

De Vereniging Amstels Mannenkoor vraagt Viotta, nadat hij met succes een concert heeft gedirigeerd, om de functie van directeur op zich te nemen. Viotta wil echter de kunst uitsluitend als liefhebberij uitoefenen en laat zich als advocaat in Amsterdam inschrijven.

1879 - 1882

Door de uitgevers Boothaan en Bührman wordt Viotta benaderd om een Lexicon der Toonkunst te bewerken. Gedurende 4 jaar werkt hij aan dit boekwerk, met medewerking van de Vlaamse componist Peter Benoit, essayist Frans Coenen, de Duitse componist Friedrich Gernsheim, de Duits-Nederlandse componist Gustaaf Adolf Heinze en de Nederlandse componisten Richard Hol, Daniël de Lange en Willem Nicolaï. Daarnaast publiceert hij muzikale verslagen en opstellen in het dagblad Het Noorden, het culturele en literaire tijdschrift De Gids en het muziektijdschrift Caecilia. Op 4 april 1897 treedt Henri Viotta in het huwelijk met de zangeres Leonie Henriëtte Wilson.

Daniël de Lange

1883

Henri Viotta is een groot bewonderaar van het werk van Richard Wagner. Hij schrijft dan ook, naar aanleiding van de dood van Wagner op 13 februari, de biografie Richard Wagner, zijn leven en zijne werken. Tevens richt hij de Wagner-Vereeniging op, samen met een aantal gelijkgezinden uit het Amsterdamse patriciaat, en wordt hij benoemd tot directeur. De Nederlandse muziekwereld wordt namelijk voornamelijk gedomineerd door de conservatieve componist en dirigent Johannes Verhulst. Deze weigert om muziek van Hector Berlioz, Franz Liszt of Richard Wagner uit te voeren. Viotta hoopt met behulp van de vereniging muziekliefhebbers bekend te maken met de nieuwe muziek van deze componisten.

Johannes Verhulst

1886

Viotta wordt gekozen tot directeur van de zangvereniging Excelsior. Onder zijn leiding komt de muziek van moderne componisten aan bod zoals onder andere de werken van Hector Berlioz, Vincent d'Indy en Peter Benoit.

1888

Viotta krijgt de leiding van het concert ter gelegenheid van de officiële opening van het Concertgebouw op 11 april te Amsterdam. Het aanbod om zich als vaste dirigent aan de nieuwe instelling te verbinden slaat hij echter af.

Het Concertgebouw

1889

Dit jaar richt Viotta het Maandblad voor Muziek op, waarin hij de denkbeelden van de nieuwe kunst in het algemeen en de denkbeelden van Wagner in het bijzonder behandelt. Ook wordt hij gekozen tot directeur der Maatschappij Caecilia.

1892

Verscheidene publicaties verschijnen van zijn hand, zoals Over hedendaagse toonkunstenaars en Helden der Toonkunst met daarin 32 portretten van componisten. Daarnaast is hij muzikaal medewerker van De Telegraaf en vaste medewerker van De Gids.

1896

Viotta wordt aangesteld als directeur van de Koninklijke Muziekschool (sinds 1900 Koninklijk Conservatorium) in Den Haag, een functie die hij tot 1919 zal vervullen. Hiermee volgt hij de overleden Willem Nicolaï op.

1904

Het Residentie Orkest wordt opgericht door Henri Viotta. Hij is directeur en dirigent van dit orkest tot 1917.

Residentie Orkest

1905

Viotta dirigeert een uitvoering van Parsifal van Wagner in Amsterdam, de eerste uitvoering in Europa buiten Bayreuth. Dit terwijl Cosima Wagner, de weduwe van Richard Wagner, uitdrukkelijk heeft verboden om de Parsifal buiten Bayreuth uit te voeren.

1918

Op 13 september overlijdt Leonie Henriëtte Viotta-Wilson.

1919

Op 27 december treedt Henri Viotta in het huwelijk met Alice Beatrix Prager. Tevens dit jaar neemt hij afscheid als directeur van het Koninklijk Conservatorium en als dirigent van de Wagner-Vereeniging.

1920

Viotta verhuist naar in Zwitserland.

1920 - 1925

Van het nieuwe maandblad voor muziek Kunst neemt Viotta de redactie op zich. Er verschijnen vijf jaargangen met daarin ruime aandacht voor Wagner.

1933

Henri Viotta overlijdt op 17 februari te Montreux.

In de discografie worden officiële opnamen die zijn uitgebracht van de betreffende persoon, band of ensemble per soort geluidsdrager chronologisch opgesomd. Meerdere uitgaven binnen hetzelfde jaar staan alfabetisch gerangschikt. Bij Gastbijdragen worden alleen bijdragen gelinkt aan platen van acts die een volledige vermelding hebben in de Muziekencyclopedie. Dit overzicht is bedoeld als index en biedt daarom geen volledige opsomming. Als muzikanten ook deel uitmaken van de bezetting van een band die in de encyclopedie staat, zijn de discografische gegevens terug te vinden bij de desbetreffende band.

Foto's Henri Viotta

Audio/Video Henri Viotta

Er is nog geen audio- of videomateriaal aanwezig.
Zelf audio of video toevoegen

Zelf audio of video toevoegen

Muziekencyclopedie.nl op Facebook Muziekencyclopedie.nl op Twitter

reageer