Pop / Rock Dance Hiphop Jazz Wereld Klassiek Hedendaags Podia Festivals Genreboom

Indonesië

Overzicht | Geschiedenis | Lijst | Podia | Festivals

Gerelateerd

gamelan
Indo-rock
krontjong
wereldmuziek

Uitgelicht

Ensemble Gending groepsfoto

Geschiedenis

Indonesië is 's werelds grootste eilandengroep, gelegen in Azië, in de Indiase en Grote Oceaan. Enkele eilanden liggen tegen Maleisië, Timor of Papoea/Nieuw Guinea aan. De staat - toen nog Nederlands-Indië genaamd - verkrijgt in 1949 onafhankelijkheid van Nederland.
Lees meer...

Ensemble Gending

In 1988 door Jurrien Sligter opgericht ensemble dat zich toelegt op het uitvoeren van hedendaagse composities voor de Javaanse gamelan. Door de jaren heen hebben talloze componisten werken speciaal voor het ensemble geschreven. Lees meer...

Geschiedenis van Indonesië

Indonesië is 's werelds grootste eilandengroep, gelegen in Azië, in de Indiase en Grote Oceaan. Enkele eilanden liggen tegen Maleisië, Timor of Papoea/Nieuw Guinea aan. De staat - toen nog Nederlands-Indië genaamd - verkrijgt in 1949 onafhankelijkheid van Nederland.

Kenmerkend voor de Indonesische eilanden Java, Bali en Lombok zijn de gamelanorkesten. Van een gamelanorkest wordt wel beweerd dat het eigenlijk één instrument is, dat bespeeld dient door meerdere mensen. Ieder orkest is volstrekt uniek in klank, vormgeving en stemming en bestaat normaliter enkel uit bronzen percussie-instrumenten. Het erbij gebruiken van fluiten en strijkinstrumenten alsmede zang komt echter ook voor. Uit vermenging van Portugese en Javaanse muziektradities nabij Jakarta ontstaat de krontjong. Traditioneel gespeeld op twee krontjongs - vijfsnarige ukeleles, die een belangrijke rol spelen in het typische ritme -, gitaar, viool, fluit, percussie, eventueel een contrabas of cello en een zangeres. Aanvankelijk muziek van de onderklasse, maar in de jaren dertig erg populair doordat de Indonesische filmindustrie het voor soundtrackdoeleinden toepast. In de periode dat Indonesië voor zijn vrijheid vecht (1945-1948) ontstaan er veel patriottistische krontjongliederen.

In de eerste helft van de jaren vijftig komen tienduizenden zogenaamde Indo-europeanen terug naar Nederland, omdat ze steeds meer last krijgen van de vijandige houding in Indonesië tegenover alles wat met Nederland te maken had. De hier woonachtige Indonesiërs laten geregeld grote namen uit de krontjong overkomen vanuit hun thuisland. In Nederland zelf speelt familiegroep Rayuan Samud'ra, onder artistieke leiding van vader Rudy Matulessy, naast Javaanse traditionals, krontjong, waarvoor men ook nummers speciaal naar het genre bewerkt (bijvoorbeeld Het Dorp, bekend van Wim Sonneveld). De groep speelt nogal eens op het Indonesische evenementenfestival Pasar Malam te Den Haag.

De popmuziek van Indonesiërs in Nederland wordt indorock gedoopt en kent zijn populaire hoogtepunt in de periode 1955 tot 1965. De muziek van verschillende groepen loopt qua karakter sterk uiteen en is een mix van diverse muziekstijlen, zoals country, rock, krontjong en Hawaïmuziek. Wel karakteristiek is het zware basgeluid en het gebruik van veel echo op de gitaren; wat voor die tijd vrij ongewoon is. Er kan gesteld dat het de indorockbands zijn die de rock-'n'-roll in Nederland introduceerden. Terwijl Nederlandse producers en orkestleiders de vanuit Amerika komende rock-'n'-roll naar het Nederlands vertalen en zo - qua spel en tekst - aanzienlijk braver laten zijn dan het origineel, maakt in nachtclubs en andere rokerige gelegenheden de indorock furore. De muziek van een groep als de Tielman Brothers is even energiek en opwindend als die van hun Amerikaanse collega's. Het wordt Nederlands bekendste indorockband en de muzikanten mogen zelfs The Beatles tot hun fans rekenen. Vanaf het moment dat de beatmuziek zich aandient, wordt hun succes minder, maar als all round orkest treden ze nog jarenlang op in Nederland en Duitsland. Na de Tielman Brothers gelden The Javalins als de makers van het meest oorspronkelijke indorockgeluid. De groep oogst met name in Duitsland veel succes, maar treedt ook in Scandinavië en Israël op. Andere indorockers in die tijd zijn Danny Angel And The Crescents, Hurricane Rollers, Bintangs, Rein De Vries, The Blue Fighters en The Crazy Rockers.

Tielman Brothers Javalins Danny Angel And The Crescents The Hurricane Rollers Bintangs Rein De Vries The Crazy Rockers

Niet geschaard onder de indorock, maar wel van Indische afkomst zijn The Blue Diamonds, oftewel Ruud en Riem de Wolff. Dit duo geldt wel als het Nederlandse antwoord op de Everly Brothers. Met hun hit Ramona uit 1960 breken The Blue Diamonds alle bestaande verkooprecords en is hun naam, zowel in Nederland als over de rest van de wereld, voorgoed gevestigd. Als Ruud in 2000 komt te overlijden, vormt Riem drie jaar lang samen met zijn zoon Steffen The New Diamonds. Zangeres Anneke Grönloh is begin jaren zestig een tieneridool, als ze vier nummer 1-hits weet te scoren, waaronder evergreen Brandend Zand. Inmiddels is ze uitgegroeid tot levende legende van de lichte jazzmuziek en blijft ze daarnaast in Azië erg populair. Sandra Reemer treedt in de vroege jaren zestig als twaalfjarig kindsterretje op met haar tienjarige broer Franky die gitaar speelt. In 1968 vormt Sandra Reemer met Dries Holten Sandra & Andres, met vele top 10-hits tot gevolg. In 1972 bereiken zij een vierde plaats op het Eurovisie Songfestival. Nog tweemaal vertegenwoordigt Sandra Nederland op het Eurovisie Songfestival, in 1976 op de solotour en in 1979 met de groep Xandra. In de jaren tachtig schakelt Sandra, deels onder de hoede van haar toenmalige echtgenoot Ferdi Bolland, over naar een wat volwassener repertoire. Daarnaast is zij actief als televisiepresentatrice en als 'bekende Nederlander'.

The Blue Diamonds Anneke Grönloh Sandra Reemer

Wordt de muziek van Indonesiërs in de jaren vijftig en zestig op basis van de huidskleur van diens makers indo genoemd, in de jaren zeventig raakt dat in onbruik. Ernst Jansz zou als onderdeel van Doe Maar begin jaren tachtig een tienerster worden, zonder dat zijn afkomst daarbij ter sprake komt. Zelf komt hij er in twee geschreven romans wel op terug. Ook zanger en populair idool Dinand Woesthoff van de band Kane heeft Indisch bloed, zonder dat dit een enkele rol van betekenis speelt in de categorisering of waardering van zijn muziek.

Ernst Jansz Kane

Het instrument de gamelan kent een langere geschiedenis met Nederland. Eind zeventiende eeuw vinden hiervan al de eerste openbare bespelingen plaats. In het amateur-circuit bestaan er vandaag de dag veel orkestjes, waar iedere geïnteresseerde voor zijn hobby deel van kan uitmaken. Daarnaast zijn er vele orkesten professioneel actief - enkele namen zijn Awas, Gambar, Gong Tirta, Ensemble Widosari, Tjampaka en Istika. Gending, de meest bekende naam, is een muziekensemble dat de traditionele instrumenten van het Javaanse gamelanorkest gebruikt om eigentijdse stukken op uit te voeren. Hiervoor verstrekt het ensemble compositieopdrachten aan in Nederland werkende componisten. Vrij recent is de ontwikkeling van de zogenaamde chromatische gamelan, een gamelan die op de westerse twaalftoonschaal gestemd is. Het is Sinta Wullur die dit instrument heeft laten ontwikkelen. Zij is actief als componist voor Gending, werkt met het Ensemble Widosari en Tjampaka en heeft zelf de artistieke leiding over Multifoon.

Ensemble Gending

0 a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z *

 

w
 
Muziekencyclopedie.nl op Facebook Muziekencyclopedie.nl op Twitter

reageer