Pop / Rock Dance Jazz Wereld Klassiek Hedendaags Podia Festivals Genreboom

flamenco

Overzicht | Geschiedenis | Lijst | Podia | Festivals

Gerelateerd

tango
wereldmuziek

Uitgelicht

Niko Langenhuijsen

Geschiedenis

De meest belangrijke volksmuziek uit Spanje, ontstaan in de 15de eeuw in het zuidelijk gelegen Andalucië. De flamenco is de muziek en dans van naar Spanje gevluchte zigeuners, waarin invloeden vanuit Marokko, Egypte, India, Pakistan en het midden en verre oosten samenvloeien.
Lees meer...

Niko Langenhuijsen

Bassist-pianist-componist Niko Langenhuijsen (Den Bosch, 12 februari 1951) komt voort uit de jazz-scene van Tilburg. Hij doet voor het eerst van zich spreken met de Groep Ohm, waarmee hij in 1973 het Larens Jazzconcours wint, en in 1975 de Wessel Ilcken Prijs krijg toegekend. Als workshopleider coacht hij jong ... Lees meer...

Belangrijke acts

Eric Vaarzon Morel
Huib Wilkes

Geschiedenis van Flamenco

De meest belangrijke volksmuziek uit Spanje, ontstaan in de 15de eeuw in het zuidelijk gelegen Andalucië. De flamenco is de muziek en dans van naar Spanje gevluchte zigeuners, waarin invloeden vanuit Marokko, Egypte, India, Pakistan en het midden en verre oosten samenvloeien.

Het zijn de zigeuners die in de vijftiende eeuw de roots van de flamenco naar Spanje brengen, met het neerstrijken in de zuidelijke streek Andalucië. In het berggebied daar, waar ze zich samen met moslims uit diverse Arabische streken en Joden schuilhouden voor de hardhandige evangelisatie vanuit de katholieke kerk en katholieke koningen, ontstaat uit een fusie van eenieders muziektraditie de flamenco. Ondanks deze vermenging wordt de flamenco vooral gezien als muziek van zigeuners, de gitano. Velen beweren dat enkel mensen met zigeunerbloed de flamenco op juiste wijze kunnen spelen. Flamenco is dan ook niet zozeer een muziekstijl, maar vooral een manier van leven. Het is van origine een orale traditie. Mensen zingen het leed van zich af met de hele ziel en zaligheid, daarbij door omstanders van ritme voorzien middels handengeklap en voetengestamp. Er ontstaan zo verschillende vormen van flamencozang, aangeduid naar de streek waarvan ze afkomstig zijn - bijvoorbeeld malaguenas (uit Malaga) en granadinos (Granada). De zang is ook in groepen in te delen: soleares, siguiriyas, tangos en fandangos. Met de ontdekking van Amerika en de bevolking van dat continent met Spanjaarden, komt de flamenco ook daar terecht, om zich te ontwikkelen in een nieuwe groep, de zogenaamde rumba. Die wordt door conservatief ingestelde flamencoliefhebbers echter niet als authentiek beschouwd. Met het keren van het religieuze tij groeit de flamenco uit tot landelijk geaccepteerde muziek, die, nog steeds, in uitgaansgelegenheden ten gehore wordt gebracht. Er ontwikkelt zich de traditie van zangbegeleiding op akoestische Spaanse gitaar. Met de komst van de geluidsdrager - 20ste eeuw - groeit flamenco uit tot een wereldwijd geroemd genre met eigen sterren.

Nederland kent een traditie in flamencogitaristen, die nagenoeg allemaal in Spanje zelf het vak hebben geleerd. Huib Wilkes krijgt in de periode 1963-1985 onderwijs van o.a. gitaarlegende Nino de Ricardo. Hij houdt zich daarna vooral bezig met lesgeven in Nederland en het bestuderen van de wortels van de flamenco. Ook brengt hij platen uit en schrijft hij een boek over De Ricardo. Ook sterk op de traditie geënt is Eric Vaarzon Morel, leerling van Wilkes en later - in het zonnige zuiden - van gitarist Paco Peña. Begin tachtig weer terug in Nederland, wordt hij in 1985 uitgeroepen tot Gitaarkampioen van Nederland, tijdens het Gitaarkampioenschap in Paradiso te Amsterdam. Ook wint hij het Gitaarfestival in cultureel centrum de Oosterpoort te Groningen. Morel zal zich gaan bezighouden met doceren (diverse masterclasses en, vanaf 1991, als vaste docent flamencogitaar aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam), het geven van soloconcerten en het begeleiden bij tournees van flamencogroepen als Flamencos en Route, Chanela en Cuadro Flamenco, alsook ook het Nederlandse Flairck. Ook maakt hij solo-cd's en is hij met de gitaristen Jan Kuiper, Harry Sacksioni, Leonardo Amuedo, Digmon Roovers en, in een eerder stadium, Jan Akkerman, actief in het theaterprogramma The Five Great Guitars.

Huib Wilkes Eric Vaarzon Morel

Vanaf de jaren negentig wordt de flamenco, zoals ook met andere traditionele muzieksoorten gebeurd, door jonge musici ontdaan van zijn puur culturele betekenis en daarmee onderdeel van cross-over. In Nederland is het de Friese gitarist Teye (Teije Wijnterp) die met zijn groep Viva El Flamenco het genre aan de elektrische gitaar koppelt. Teye start zijn carrière met punk, om begin tachtig naar Andalucië te trekken. Daar komt hij in contact met zigeuners, die hem de grondbeginselen van de flamenco bijbrengen. Vanaf de jaren negentig begeleidt Teye o.a. de Amerikaanse singer-songwriter Joe Ely op diens albums en wereldwijde tournees. In 1996 richt hij zich, samen met echtgenote en flamencodanseres Belen Oliva, vooral op zijn eigen groep Teye & Viva el Flamenco, waarvan cd's verschijnen in Amerika en diverse Europese landen, waar Teye dan ook actief tourt. De Leidse groep Les Charmeurs, rond zanger Jan Obbeek en gitarist Alain Labrie, is begin jaren negentig enkele seizoenen een veelgeziene band in het clubcircuit. In zijn muziek verwerkt het gezelschap naast Franse invloeden veel flamenco, waarvoor vooral Labrie - een leerling van Paco Peña - verantwoordelijk is. Het duo Sofuja (met daarin de latere Idols-winnaar Boris) vermengt flamenco met soul en reggae. Labryénco is een gezelschap rond Alain Labrie, dat het genre mixt met o.a. vlammende percussie en viool. Het met name op latin gerichte gezelschap Bayuba Cante rond percussionist Sjahin During, ruimt ook een opvallende plaats in voor de flamencogitaar.

Teye & Viva El Flamenco Les Charmeurs Sofuja Bayuba Cante Labryénco

 

k
 
Muziekencyclopedie.nl op Facebook Muziekencyclopedie.nl op Twitter

reageer